Otingo Balı
Otingo Vadisi'nin yerel arıcılık geleneğiyle ilişkilendirilen balı.
Bal, peynir, pirinç, üzüm ve diğer yerel ürünleri; üreticileri ve doğrulanmış satış noktalarıyla birlikte keşfet.
Otingo Vadisi'nin yerel arıcılık geleneğiyle ilişkilendirilen balı.
Butko, Otur ve Satı gibi yerel adlarla akademik olarak incelenmiş; Yusufeli'nin zeytin yetiştiriciliği kimliğini güçlü biçimde belgeleyen yerel ürün.
Yusufeli gastronomi araştırmasında öne çıkan ürünlerden biri olan; Kaymakamlık sayfasında ortalama yıllık üretimi 435 ton olarak verilen ve yerel çorba reçetelerinde adıyla kullanılan pirinç.
Yusufeli gastronomi araştırmasında ilçenin öne çıkan tarımsal ürünleri arasında yer alan; Çoruh Vadisinin mikrokliması ve yerli üzüm yetiştiriciliği projeleriyle belgelenen üzüm.
Şavşat'ın köy ve yayla mutfağında sıcak eritme, kahvaltı ve kışlık saklama kültürüyle ilişkilendirilen geleneksel peynir grubu. Arpalı Köyü için belediye kaydı doğrudan 'yöresel eritmelik peyniri' ifadesini kullanır; Şor adı ise Şavşat kültür ve güncel ürün kayıtlarında güçlü biçimde görülür.
Artvin Merkez Ballıüzüm köyünün eski Dirink adı ve üzümle ilişkilenen yerel köy anlatısıyla öne çıkan üzüm kaydı; ayrı bir üzüm çeşidi olduğu henüz bilimsel olarak doğrulanmış değildir.
Hatila Vadisi’nin yaklaşık üç yüzyıllık arıcılık hafızası, zengin florası ve tescilli üretim kurallarıyla tanımlanan Menşe Adı korumalı Artvin balı.
Arhavi’nin kestane ormanlarıyla özdeşleşen, kestane poleni baskınlığı ve acı-buruk duyusal karakteriyle tanımlanan tescilli Menşe Adı balı.
Borçka'da uzun süredir yetiştirilen, düşük şekerli-mayhoş karakteri ve uzun saklama kabiliyetiyle tescilli elma.
Şavşat’la özdeşleşen; yağı ayrılmış inek sütünün peynir mayası kullanılmadan 3–5 gün kendi halinde ekşitilmesiyle üretilen, taze, gölgede kurutulmuş veya külek içinde toprak kuyuda olgunlaştırılmış geleneksel peynir.
Çoruh Vadisi ve Yusufeli'nin yerel zeytin varlığına dayanan; Butko ve Otur gibi yöresel çeşitlerin yağlık kullanımının akademik ve resmî çalışmalarla belgelendiği yerel ürün profili.
Prunus laurocerasus olarak botanik kimliği ve Artvin 08K02 tipi akademik çalışmada belgelenen; taze-kuru tüketimden reçel, pekmez ve turşuya uzanan gastronomik kullanımları bulunan meyve.
Artvin'in özellikle kıyı ve kıyıya yakın ilçelerinde önemli üretim alanı bulunan; 2016 üretim verileri ve 2025 Borçka TMO alım dönemiyle resmî olarak belgelenen ürün.
Kültür Portalında Yusufeli'nin birçok köyünde yetiştiği, Kara Hurma ve Laz Hurması adlarıyla da anıldığı belirtilen; Yusufeli Vadisi örnekleri 1994'te akademik olarak incelenmiş yerel meyve.
Yusufeli gastronomi araştırmasında ilçenin öne çıkan ürünlerinden biri olarak belgelenen; Dereiçi/Hermut örneklerinde 2022–2024 kalite analizleri ve kurumsal arıcılık altyapısı bulunan yerel bal.
Yusufeli gastronomi araştırmasında öne çıkan tarımsal ürünlerden biri olan; Artvin'de dut pekmezine dönüştürülme yöntemi resmî kaynakla ayrıntılı biçimde belgelenmiş meyve.
Camili/Maçahel biyosfer coğrafyası, Saf Kafkas arısı koruma kültürü ve yaşayan arıcılık geleneğiyle ilişkilendirilen; Mahreç İşareti başvuru sürecindeki bal.
Şavşat’ın yayla ve orman kuşağıyla ilişkilendirilen, 2026’da Menşe Adı başvurusu yapılan ve Çoraklı/Garkulep örnekleriyle 2022–2024 kalite analizleri yayımlanan bal.
Murgul Kabaca/Kabarcet Vadisi’ndeki 24 hektarlık tescilli bal ormanının florasıyla ilişkilendirilen ve Menşe Adı başvuru sürecindeki orman balı.
Artvin'e özgü yerel zeytin değerlerinden; coğrafi işaret başvurusu devam ediyor.
Artvin'de özellikle Arhavi-Hopa-Borçka kıyı kuşağında alternatif meyvecilik ürünü olarak gelişen; kamu bahçe tesisi projeleri, tarla günleri ve 2014 üretim verileriyle belgelenen kivi.
Ardanuç Zekeriya Köyü/Aksu Yaylası çevresinde bazı üretimlerde yeşile-maviye çalan rengiyle dikkat çeken; Menşe Adı başvurusu akademik kaynaklarla doğrulanan özel bal.
Adını peynirin sıkıca basıldığı ahşap 'külek' kaplarından alan geleneksel Artvin süt ürünü. Yusufeli varyantında çeçil peyniri ile peyniraltı suyu loru karıştırılıp küleğe basılarak yaklaşık dört ay serin yerde olgunlaştırılır.
Yusufeli gastronomik ürün araştırmasında öne çıkan; kuru fasulyesi beş Artvin ilçesinde tarımsal destek ürünleri arasında yer alan ve kurutulmuş taze fasulyeden yapılan Puçuko ile mutfakta karşılık bulan temel ürün.
Yusufeli, Borçka ve Ardanuç başta olmak üzere Artvin'de yetiştirilen; güncel tarımsal projelerle bahçeleri desteklenen ve yerel mutfak ile halk oyunlarında iz bırakan sert kabuklu ürün.
Kültür Portalının Karalahana Sarması kaydında Artvin'in tüm ilçelerinde yıl boyunca geleneksel mutfağın temel yaprak sebzelerinden biri olarak belgelenen karalahana.
Artvin'in sekiz ilçesinde tarımsal destek ürünleri arasında yer alan; mısır unu ve Çadi/Mısır Ekmeği üzerinden il mutfağında güçlü kullanımı belgelenmiş temel tahıl.
Yusufeli-Çoruh Vadisinin mikroklima koşullarında yetişebildiği akademik araştırmada belirtilen; ilçenin yerel tarım ürünleri arasında kaydedilen nar.
Yusufeli-Çoruh Vadisinin mikroklima koşullarında yetişebildiği akademik araştırmayla doğrulanan ve ilçenin yerel tarımsal ürün çeşitliliğinde yer alan incir.
Artvin'de ısırgan otunun yöresel adı; Şavşat'ta ilkbaharda toplanan taze Çinçarın şor tulum peyniri, un ve yumurtayla çorbaya dönüştürüldüğü doğrudan belgelenmiştir.
Artvin'de yaygın tüketilen lor/çökelek karakterli geleneksel süt ürünü. Resmî eğitim kaynağı Minci'yi Artvin'in yöresel peynirleri arasında, Minci Tavalama'yı ise ilin yöresel mezeleri arasında sayar.
Artvin'in yayla ve süt ürünleri kültüründe yaşayan; yoğurdun/yayık ürününün çalkalanmasıyla yağın ayrıldığı geleneksel tereyağı.
Doğu Karadeniz çay kültürünün Artvin kıyı ve yakın kuşağındaki günlük içecek yansıması.
Yusufeli Balcılı'da farklı yerel üzüm çeşitlerinin suyu çıkarılıp bakır kazanlarda odun ateşinde saatlerce kaynatıldıktan sonra çömlek küplerde soğutularak hazırlanan yoğun üzüm içeceği/ürünü.
Yabani bitki toplama ve saklama kültürünü yemekle birleştiren yerel değer.
Yusufeli çevresinde 'Çeç Löbye' adıyla da yaşayan, taze fasulyenin kurutulmuş biçimi olarak güncel yerel üretici kaydında tanımlanan kışlık fasulye ürünü.
Artvin'de yöresel süt ürünleri arasında sayılan; Yusufeli söz varlığında kurutulmuş süzme yoğurt ve yağsız kuru lor peyniri anlamlarıyla belgelenen dayanıklı geleneksel süt ürünü.
Artvin ormanlarının hâkim ağaç türlerinden biri olan, Arhavi'de doğal yayılışı ve kestane balı üzerinden gastronomik değeri resmî kaynaklarla izlenebilen kestane.
Nane benzeri kokulu, Artvin'de özellikle iç kesimlerde yoğurt çorbalarına aroma veren yöresel baharat bitkisi; etnobotanik çalışmalarda Nişoş adıyla yaprak kullanımı belgelenmiştir.
Artvin peynir çeşitliliğinde öne çıkan lifli/telli peynir ailesi. Akademik saha çalışmasında Çeçil Peyniri Artvin'de katılımcılar tarafından en çok bilinen peynir olarak öne çıkarken, Yusufeli'de Civil/Telli peynirin krema ile bidona basıldığı özel bir saklama biçimi de kayıtlıdır.
Artvin peynir envanterinde adı geçen ve Yusufeli ekseninde araştırılan olgunlaştırılmış peynir. Artvin Merkez/Yusufeli için akademik saklama literatürü, Minzi loru ile imansız/beyaz peynirin küp içinde saklandığı 'yer peyniri' geleneğini ayrıca kaydeder.
Yusufeli'nde özellikle bilinen, akademik kaynakta diğer fasulyelerden daha iri olduğu ve kışın soba üzerinde haşlanıp çerez gibi tüketildiği belirtilen yerel fasulye.
Artvin mutfak kaynaklarında gımı/ğimi/qımi/kımi biçimleriyle yaşayan yabani bitki adı; Şavşat'ta yemek, çorba ve turşu bağlamı, Camili etnobotanik çalışmasında ise Gımıl/Gimi/Ğimi adı ve yenilen gövde kaydı bulunur.
Yusufeli yemek listesinde yer alan ve yerel 'panta' yabani armuduyla ilişkili olduğu güçlü dil-botanik kaynaklarla desteklenen hoşaf.
Yusufeli saha araştırmasında ilçenin öne çıkan süt ürünlerinden biri olarak kaydedilen, Artvin mutfağında kahvaltı ve Kaymak Kuymağı gibi sıcak yemeklerle ilişkili geleneksel süt ürünü.
Artvin'de kır otlarından yapılan yemekler arasında yer alan yapraklı bitki; Artvin merkez etnobotanik çalışmasında 'Yayla pancarı / Dağ pancarı' adlarıyla kaydedilen örneklerin yapraklarından yemek ve sütlü çorba yapıldığı belgelenmiştir.
Artvin'de kişnişin yöresel adı; akademik etnobotanik çalışmada Coriandrum sativum olarak doğrulanmış, sürgün ve yapraklarının yemeklere ve salatalara katıldığı belgelenmiştir.
Artvin'de çorbalara aroma veren güçlü yöresel baharat; Köndar/Kondar adlarıyla Satureja türleri saha çalışmalarında kaydedilmiş, özellikle yoğurt çorbalarındaki kullanımı belgelenmiştir.
Şavşat ve Artvin resmî mutfak envanterinde yemek yapılan kır otlarından biri; Artvin merkez etnobotanik çalışmasında semizotu toprak üstü kısımlarının yemek, taze tüketim ve yoğurtlu salatada kullanıldığı belgelenmiştir.
Artvin'in kır otu yemekleri arasında yer alan ebegümeci; Artvin merkez köyleri etnobotanik çalışmasında Malva neglecta için Molok/Molokvi yerel adları ve yapraklardan yemek yapıldığı kaydedilmiştir.
Artvin'de yöresel yemeklerde kullanılan bitkiler arasında saha araştırmasıyla adı doğrulanan ancak botanik kimliği ve özgün yemek reçeteleri açık kaynaklarda henüz yeterince ayrıntılanmamış yerel bitki adı.
Artvin'de yöresel yemeklerde kullanılan bitkiler arasında saha araştırmasıyla adı doğrulanan, ancak Artvin örneğinin bilimsel türü ve yerel reçeteleri henüz güvenilir biçimde ayrıştırılmamış aromatik bitki.
Artvin merkez köylerinde 'evelek' adı da kaydedilen Rumex grubu yapraklı ot; yaprak ve gövdeleri haşlanıp yoğurtla, sade/bulgurlu kavurma veya sarma olarak değerlendirilir.
Yusufeli ağız verisinde 'asma yaprağı' anlamı belgelenen; gastronomi literatüründe yöresel bitki/ot adı olarak da listelenen yerel söz varlığı kaydı.
Artvin'in süt ürünü ve yayla sofrasında temel içeceklerden; Şavşat sözlü kültüründe 'ekşi ayran' olarak tarla-çayır emek günleriyle anılan yoğurt temelli içecek.
Yusufeli'nin meyve üretim peyzajında yaşayan tarımsal ürün; eski ilçe merkezinden yeni yerleşime taşınan meyve ağaçları arasında kayısı da belgelenmiştir.
Yusufeli gastronomi literatüründe yöresel otlar arasında adı kaydedilen, ancak erişilen kaynaklarda botanik kimliği ve mutfaktaki kullanım biçimi açıklanmayan yerel bitki.
Artvin'de kurutulmuş veya taze meyvelerin suyla pişirilerek değerlendirildiği geniş içecek/tatlı grubu; Banda armudu, armut ve ayva için resmî Artvin reçeteleri bulunur.
Yusufeli ve Artvin meyve kültüründe taze meyvenin su ve tatlandırıcıyla pişirilerek sunulduğu komposto grubu; mevcut kaynaklar ürün ailesinin varlığını doğrularken yöresel çeşitlerin tam listesi için Yusufeli yemek kitabı taraması gerekir.