Bu Lezzet Nedir?
2024 Yusufeli gastronomi araştırması fasulyeyi ilçenin öne çıkan gastronomik ürünlerinden biri olarak belirlemiştir. Artvin İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2016 havza listesinde kuru fasulye Ardanuç, Artvin Merkez, Murgul, Şavşat ve Yusufeli için desteklenecek tarım ürünleri arasında yer alır. Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ise taze fasulyenin kurutulmuşundan yapılan 'Puçuko'yu yöre mutfağının özel sebze yemeklerinden biri olarak tanımlar. Böylece fasulyenin hem Yusufeli gastronomik ürün kimliği, hem ilçe bazlı tarımsal varlığı, hem de kurutma üzerinden geleneksel yemeğe dönüşümü belgelenmiştir.
Tarih ve Kültür
Fasulyenin Artvin'deki yetiştiricilik başlangıç tarihi mevcut kaynaklarda verilmez; köken veya tarih iddiası eklenmemiştir.
Fasulyenin Artvin mutfağındaki önemli yönlerinden biri mevsimsel taze ürünü kurutarak saklama ve Puçuko gibi yemeğe dönüştürme pratiğidir. Yusufeli araştırmasının fasulyeyi doğrudan gastronomik ürün olarak öne çıkarması, hammaddenin ilçe kimliğindeki önemini ayrıca destekler.
Yusufeli Gastronomik Ürünü
2024 akademik saha araştırması fasulyeyi Yusufeli'nin öne çıkan gastronomik ürünlerinden biri olarak belirlemiştir.
Kaynak notu: Oğan, Bulut & Karaman, 2024.
Beş İlçede Kuru Fasulye
2016 resmî destek listesinde kuru fasulye Ardanuç, Artvin Merkez, Murgul, Şavşat ve Yusufeli'de desteklenecek tarım ürünü olarak yer alır.
Kaynak notu: Artvin İl Tarım ve Orman Müdürlüğü.
Puçuko Bağı
Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, taze fasulyenin kurutulmuşundan yapılan Puçukoyu yöre mutfağının özel sebze yemeği olarak tanımlar.
Kaynak notu: Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü – Yöre Mutfağı.
Taze Üründen Kışlığa
Puçuko kaydı, taze fasulyenin kurutularak mevsim dışına taşınan bir hammaddeye dönüştürüldüğünü gösterir; ayrıntılı kurutma süresi kaynağa dayalı olarak verilmemiştir.
Kaynak notu: Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.
Fasulye Türleri Birbirine Karıştırılmadı
Genel Fasulye kaydı, Börülce Fasulye gibi botanik ve gastronomik olarak farklı kayıtlarla otomatik birleştirilmemiştir.
Kaynak notu: Artvin CEPTE editoryal kontrol notu.
Türkiye'den Gerçek Taze Fasulye Görseli
Kapak Wikimedia Commons'ta Türkiye'de çekilmiş gerçek taze fasulye fotoğrafıdır; CC BY-SA 4.0 lisanslıdır ancak Artvin/Yusufeli çeşidi değildir.
Kaynak notu: Wikimedia Commons – Green beans in Turkey.
Üretim ve Geleneksel Yöntem
Üretim coğrafyası
Kuru fasulye: Ardanuç, Artvin Merkez, Murgul, Şavşat ve Yusufeli (2016 resmî destek listesi). Yusufeli ayrıca 2024 akademik gastronomi araştırmasında öne çıkar.
Hammadde / içerik
Fasulye taze veya kuru biçimde değerlendirilir. Artvin İl Kültür kaydı taze fasulyenin kurutularak Puçuko yapımında kullanıldığını doğrular.
Geleneksel yöntem
Bu kayıt hammadde profilidir. Yerel tarımsal yetiştirme ve kurutma tekniğinin ölçülü standardı kaynaklarda verilmediğinden uydurulmamıştır.