Artvin Rehberi

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Yusufeli • Altıparmak Köyü

Altıparmak Vadisi Doğal Sit Alanı

Altıparmak Vadisi Doğal Sit Alanı, Yusufeli’nin Kaçkar Dağları’na açılan en güçlü doğal koridorlarından biridir. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri alanın Altıparmak Köyü sınırlarında bulunduğunu, 2015 yılında tescil edildiğini ve yaklaşık 4.864 hektarlık alanı kapsadığını kaydeder. Envanter vadiyi özellikle yaban hayatı ve bitkisel çeşitlilik açısından zengin olarak tanımlar. Vadinin ana su sistemi Altıparmak, diğer adıyla Barhal Çayı’dır. Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü çayın Kaçkarların güney yamaçlarından doğduğunu, yaklaşık 40 kilometre ilerleyerek Çoruh’a karıştığını ve yüksek dağlarla çevrili etkileyici bir vadi oluşturduğunu belirtir. Artvin CEPTE’de vadi yalnızca “yol üzerinde geçilen yer” değildir; Barhal Kilisesi, Yaylalar ve Kaçkar dağcılık hattını birbirine bağlayan başlı başına değerli doğal Mekan olarak tutulur.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Merkez • Çayağzı Mahallesi

Artvin Kalesi

Artvin Kalesi, Çoruh Irmağı’nın üzerinde yükselen anakaya üzerine kurulmuş Artvin kent tarihinin en önemli savunma yapılarından biridir.\n\nDoğu Karadeniz Kültür Envanteri, kitabesi bulunmayan kaleyi bölgedeki benzer yapılarla karşılaştırarak 10. yüzyıla ve Bagratlı dönemine bağlar. Yaklaşık 1.600 metrekarelik alanda surlar, kule, şapel kalıntısı ve su sarnıcı bulunmaktadır. Kültür Portalı da kalenin Osmanlı döneminde stratejik konumu nedeniyle onarılarak kullanıldığını belirtir.\n\nZİYARET BİLGİSİ ÖNEMLİDİR: Kale günümüzde askerî alan içerisinde kalmaktadır. Resmî kültür envanteri kalenin izinle gezildiğini belirtmektedir. Bu nedenle Artvin CEPTE kullanıcıya kaleyi serbest girişli bir turistik tesis gibi sunmaz; ziyaret için güncel özel izin koşullarının ilgili kurumdan önceden teyit edilmesi gerektiğini açıkça bildirir.\n\nArtvin Kalesi gelecekteki Artvin Büyük Tarih Rotasının Merkez ana kale durağıdır.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Merkez • Dere Mahallesi

Atatepe Atatürk Anıtı

Atatepe Atatürk Anıtı, Artvin kent merkezine hâkim bir tepede bulunan ve şehir panoramasıyla birlikte Merkez’in en güçlü simge noktalarından biri olan anıttır.\n\nDoğu Karadeniz Kültür Envanteri anıtı 22 metre yüksekliğinde ve 60 ton ağırlığında kaydeder. Heykel Atatürk’ün Dumlupınar’da tepede yürüdüğü sahneyi canlandırır; yapımında çelik ve bakır kullanılmıştır. Aynı envanter Atatepe’den Artvin kent merkezinin 360 derece izlenebildiğini belirtmektedir.\n\nAtatepe’nin Artvin CEPTE’deki asıl ziyaret değeri yalnız anıtın ölçüsü değildir. Şehrin dik yamaçlara yayılan yerleşimini, Çoruh havzasını ve Artvin’in dağlık kent karakterini tek noktadan okumaya imkân verir. Bu nedenle Merkez rotalarının ana seyir Mekanı olarak tutulur.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Ardanuç • Ardanuç Merkez

Cehennem Deresi Kanyonu Tabiat Parkı

Cehennem Deresi Kanyonu Tabiat Parkı, Ardanuç merkezine yaklaşık 3 kilometre mesafede bulunan ilçenin en güçlü doğal ziyaret noktalarından biridir. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri kanyon vadisini yaklaşık 500 metre uzunluk, 70 metre genişlik ve 440 metre yükselti bilgileriyle kaydeder. Alan 2018 yılında Tabiat Parkı ilan edilmiştir. Dik kaya duvarları, karstik oluşumlar, oyuklar ve dar vadi karakteri kanyonu hem jeolojik gözlem hem doğa fotoğrafçılığı açısından değerli kılar. Artvin CEPTE’de Cehennem Deresi, yalnızca yol üzerindeki bir seyir noktası değil, Ardanuç’un ana doğal Mekanı olarak tutulur.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Hopa • Orta Hopa Mahallesi

Hopa Kültür Evi ve Müzesi

Hopa Kültür Evi ve Müzesi, Hopa’nın yerel yaşam kültürünü tanımak için ilçedeki en güçlü kültür duraklarından biridir. Müze, 20. yüzyıl başlarına tarihlenen tescilli bir konakta hizmet vermektedir. Yığma sistemle inşa edilen üç katlı yapının cephelerinde kaba yonu taş ve Doğu Karadeniz geleneksel mimarisinin karakteristik tekniklerinden göz dolma sistemi görülür. Hopa Kaymakamlığı ve Doğu Karadeniz Kültür Envanteri bilgilerine göre müzede bölgenin geleneksel yaşam kültürünü yansıtan yaklaşık iki bin etnografik eser sergilenmektedir. Yapı yalnızca içindeki koleksiyon nedeniyle değil, restore edilmiş geleneksel konak mimarisi nedeniyle de görülmeye değerdir. Hopa Doğa & Kültür Rotasında ilçeyi tanımaya başlanabilecek temel duraklardan biri olarak seçilmiştir. Ziyaret saatleri ve ücretler zaman içinde değişebileceğinden güncel bilgiler ziyaret öncesinde kontrol edilmelidir.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Yusufeli • İşhan Köyü

İşhan Manastırı

İşhan Manastırı, Yusufeli’nin İşhan Köyü’nde bulunan ve Tao-Klarceti tarihinin en önemli dinî mimari merkezlerinden biri kabul edilen Ortaçağ yapı topluluğudur. Kültür ve Turizm Bakanlığı envanterinde yapım tarihi 955–1027 olarak kayıtlıdır. 951 tarihli bir el yazması, erken yapı faaliyetlerini Rahip Seba ile ilişkilendirir. Manastırın ana kilisesi ve kuzeybatısındaki şapel günümüze ulaşmıştır. Yapı uzun süre piskoposluk makamı olarak kullanılmıştır. Osmanlı döneminde kilisenin bir bölümü camiye dönüştürülmüş ve yapı 1983 yılına kadar cami olarak kullanılmıştır. İşhan’ın mimari değerini yalnız kütlesi değil, yüksek kabartmaları ve kısmen korunmuş freskleri de oluşturur. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri, aslan ve ejder tasvirli kabartmayı ve kubbe/pencere bölümlerindeki freskleri özellikle kaydeder. Artvin CEPTE’de İşhan, Yusufeli’nin ve gelecekteki Artvin Tarih Yolu’nun birinci sınıf tarih Mekanlarından biri olarak tutulur.

DETAY GİT

📍 Artvin CEPTE Görsel yakında eklenecek

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Kemalpaşa • Uzunyalı

Kemalpaşa Plajı

Kemalpaşa Plajı, Artvin’in Karadeniz kıyısındaki en belirgin deniz turizmi noktalarından biridir. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı, Kemalpaşa’nın yaklaşık 2 kilometrelik plajıyla Doğu Karadeniz Bölgesi’nin dikkat çeken kıyı merkezlerinden biri olduğunu belirtmektedir. Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de Kemalpaşa Plajı ve çevresini kamp ve karavan turizmine uygun alanlar arasında saymaktadır. Kıyı; deniz manzarası, sahil yürüyüşü, gün batımı ve yaz döneminde deniz kullanımı için rotanın doğal başlangıç noktasıdır. Karadeniz’de dalga ve akıntı koşulları hızlı değişebildiğinden denize girişte güncel hava ve deniz durumu dikkate alınmalıdır. Artvin CEPTE Kemalpaşa rotasında plaj, ilçenin kıyı kimliğini temsil eden ana doğal Mekan olarak seçilmiştir.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Şavşat • Pınarlı Köyü

Pınarlı Balık Gölü

Pınarlı Balık Gölü, Şavşat’ın Pınarlı Köyü sınırlarında bulunan yüksek rakımlı doğal göl ve mesire alanıdır. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri alanı Şavşat’a yaklaşık 31 kilometre mesafede, 2.060 metre yükseltide ve 3 hektarlık tescilli mesire alanı olarak kaydeder. Göl ve çevresi kamp, piknik, fotoğraf ve yüksek dağ doğası deneyimi açısından güçlü potansiyele sahiptir. Şavşat’ta benzer isimli su alanları bulunduğundan Artvin CEPTE’de kanonik ad özellikle “Pınarlı Balık Gölü” olarak kullanılır. Böylece Aşağı Koyunlu/diğer yerel Balıklı Göl adlarıyla veri ve görsel karışıklığı önlenir.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Şavşat • Meşeli Köyü

Şavşat Karagöl

Şavşat Karagöl, Karagöl-Sahara Milli Parkı’nın Meşeli Köyü bölümünde bulunan ve ilçenin en güçlü doğal simgelerinden biri olan heyelan set gölüdür. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri gölü yaklaşık 1.596 metre yükseltide, Şavşat’a 23 kilometre mesafede kaydeder. Göl, yamaçtan kopan heyelan kütlesinin vadi önünü kapatmasıyla oluşmuştur ve yeraltı sularıyla beslenmektedir. Karagöl’ün çevresindeki yoğun orman dokusu, göl yansımaları ve yürüyüş imkânı alanı Şavşat’ın en yüksek ziyaret değerine sahip Mekanlarından biri yapar. Karagöl-Sahara Milli Parkı 1994 yılında tescil edilmiştir. Artvin CEPTE’de özellikle “Şavşat Karagöl” adı kullanılır; Borçka Karagöl ve diğer Artvin Karagölleriyle görsel/veri karışıklığına izin verilmez.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Şavşat • Yavuzköy

Yavuzköy Seyir Terası

Yavuzköy Seyir Terası, Şavşat’ın kırsal peyzajını geniş açıyla izleyebileceğiniz ilçenin karakteristik seyir noktalarından biridir. Şavşat Belediyesi terası ilçe merkezine yaklaşık 6 kilometre mesafede, vadi, orman, köy düzlükleri ve dağ silsilelerine hâkim bir panorama noktası olarak tanımlar. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri de Yavuzköy çevresini Şavşat’ın önemli manzara ve fotoğraf merkezlerinden biri olarak kaydeder. Yavuzköy’ün Artvin CEPTE’deki değeri yalnızca yapılmış seyir platformu değildir. Dağınık köy dokusu, tarım alanları, orman sınırları ve yüksek dağ kuşağı burada aynı kadrajda görülebildiği için Şavşat coğrafyasını anlamaya yarayan güçlü bir başlangıç Mekanıdır.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Şavşat • Arsiyan Yaylası

Arsiyan Karagölleri

Arsiyan Karagölleri, Şavşat’ın yüksek dağ kuşağında birbirine yakın çok sayıda gölden oluşan doğal göl sistemidir. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri Kız Gölü, Posta Gölü, Boğa Gölü, Davar Gölü ve Kulaklı Göl gibi gölleri Arsiyan Yaylası içinde ayrı ayrı belgeler. Göller kar ve buzul sularıyla beslenir; çevreleri mera ve yüksek dağ çayırlarıyla kaplıdır. Kız Gölü 2.612 metre yükseltisi ve yöresel kız-çoban anlatısıyla; Boğa ve Davar gölleri ise daha geniş yüzeyleriyle öne çıkar. Birbirine yakın bu göller aynı doğal sistemin parçalarıdır. Artvin CEPTE’de kalite yaklaşımı gereği her küçük göl ayrı bir Mekan kaydı yapılmamıştır. Kullanıcıya ana ziyaret değeri “Arsiyan Karagölleri” Mekanı altında anlatılır; tek tek göller rota referans noktaları olarak gösterilir.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Yusufeli • Altıparmak Köyü

Barhal Kilisesi

Barhal Kilisesi, tarihî Parkhali adıyla da bilinen, Yusufeli’nin Altıparmak Köyü’nde bulunan anıtsal Ortaçağ yapısıdır. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri yapıyı 958–994 yıllarında Bagratlı Kralı II. Bagrat dönemine tarihler. Üç nefli bazilikal yapı düzgün kesme taş cepheleri, kemerli düzenlemeleri ve bezemeleriyle dikkat çeker. Daha sonraki dönemlerde camiye dönüştürülerek kullanılmıştır. Kültür Portalı’nın güncel sayfasında yapı için restorasyon nedeniyle geçici kapalı bilgisi bulunmaktadır. Ziyaret öncesinde erişim durumu kontrol edilmelidir. Bu Mekan Yusufeli Tarih Mirası Rotası ile ortak kullanılır; importer mevcut kanonik kaydı yeniden kullanmalıdır.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Ardanuç • Bilbilan Yaylası

Bilbilan Karagölleri

Bilbilan Karagölleri, Ardanuç’un yüksek dağ kuşağında bulunan üç büyük gölden oluşan doğal göl sistemidir. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri Bilbilan’ı yaklaşık 2.830 metre yükseltide ve Ardanuç’a 55 kilometre mesafede kaydeder. Ana göl için yaklaşık 310 metre uzunluk, 270 metre genişlik ve 1.500 metre çevre ölçüsü verilmektedir. Göller kar, buzul ve yeraltı sularıyla beslenir. Çevrede buzul hareketlerinin izlerini taşıyan moren oluşumları bulunmaktadır. Envanter bölgenin insan etkisinin çok az olduğu, doğa turizmi açısından korunması gereken güçlü bir doğal değer olduğunu vurgular. Kültür Portalı Ardanuç yönünden Bilbilan Yaylası’na stabilize yol bağlantısı bulunduğunu belirtmektedir. Bu bilgi güncel yol güvenliği anlamına gelmediğinden Artvin CEPTE’de erişim mevsimsel ve 4x4 odaklı değerlendirilmiştir.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Merkez • Hamamlı Köyü

Dolishane Kilisesi

Dolishane Kilisesi, tarihî Doliskana adıyla bilinen ve Artvin Merkez Hamamlı Köyü’nde bulunan 10. yüzyıl Bagratlı dönemi anıtıdır.\n\nKültür Portalı, kilise kitabelerine dayanarak yapının 954–958 arasında hüküm süren Kral Sumbath tarafından Mimar Gabriel’e yaptırıldığını aktarır. Manastır 14. yüzyıla kadar faaliyetini sürdürmüş; 16. yüzyılda camiye dönüştürülmüş ve manastır kompleksinden günümüze esas olarak kilise ulaşmıştır.\n\nYapının taş plastik süslemeleri özellikle değerlidir. Kral figürü, melek kabartmaları, insan maskı ve güney cephedeki güneş saati tarihsel kaynaklarda belgelenmiştir. Kültür Portalı güneş saati kabartmasının sonradan çalındığını belirtmektedir.\n\nNicholas Marr’ın 1911 yayını Dolishane’nin genel görünüşünü, güneydoğu cephesini, kabartmalarını, güney penceresini ve bugün kayıp güneş saatini fotoğrafla belgelemiştir. Public Domain durumundaki bu görüntüler Artvin CEPTE’de modern yapı kaydının tarihsel arşiv katmanı olarak kullanılır.\n\nDolishane gelecekteki Artvin Büyük Tarih Rotasının Merkez ana Ortaçağ duraklarından biridir.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Ardanuç • Adakale Mahallesi

Gevhernik Kalesi

Gevhernik Kalesi, Ardanuç Kalesi adıyla da bilinen ve ilçenin tarihsel kimliğinin merkezinde bulunan I. derece arkeolojik sit alanıdır. Kale iç kale ve dış kent olmak üzere iki bölümden oluşur. Günümüzde Adakale olarak bilinen dış kent bölümüyle birlikte Artvin’de dış kale–iç kale yapılaşmasının tek örneği olarak kaydedilmektedir. İç kalenin ilk yapılaşmasının Orta Çağ öncesine uzandığı, dış kalenin ise V. yüzyılda İberya Krallığı döneminde şekillendiği belirtilmektedir. Yapı daha sonra Bagratlılar ve Çıldır Atabekleri dönemlerinde önemli bir yönetim merkezi olmuş; 1551’de Osmanlıların eline geçmiştir. Kanuni Sultan Süleyman dönemine ait kitabe, Osmanlı onarımlarının tarihsel izlerinden biridir. Adakale’de İskender Paşa Camii, türbeler, hamam ve tarihî dükkân kalıntıları gibi Osmanlı dönemi unsurları da bulunmaktadır. Gevhernik, ileride oluşturulacak Artvin Tarih Yolu’nun Ardanuç’taki ana düğüm noktası olarak tasarlanmıştır.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Merkez • Hatila Vadisi

Hatila Vadisi Milli Parkı

Artvin merkezden kısa sürede ulaşılan Hatila; sarp vadi duvarları, yoğun orman dokusu, yaban hayatı ve yüksek seyir noktalarıyla dramatik bir doğa deneyimi sunar. Seyir, fotoğraf, doğa gözlemi ve vadi boyunca keşif için güçlü bir duraktır. Üst kesimlerde yol stabilize veya toprak olabilir; hava, yol ve saha uyarıları mutlaka kontrol edilmelidir.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Yusufeli

Salikvan Yaylası

Salikvan Yaylası, Arhavi ile Yusufeli arasındaki yüksek zirve hattında bulunan ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalında Yayla Turizmi kapsamında Gezilecek Yer olarak kayıtlı doğal bir yayladır. Kültür Portalı, yaylanın Yusufeli ilçesine yaklaşık 55 kilometre mesafede olduğunu ve geleneksel olarak ağustos ayının ilk hafta sonunda şenlik düzenlendiğini belirtmektedir. Salikvan aynı zamanda Artvin Valiliğinin Parkur No:1 Arhavi–Yusufeli cip safari güzergâhının temel geçiş ve ziyaret noktalarından biridir. Yüksek rakımlı konumu nedeniyle yol, sis, kar ve hava şartları kısa sürede değişebilir. Artvin CEPTE bu mekan için doğrulanmamış koordinat üretmez. Ziyaret öncesinde yayla yolunun güncel açıklığı ve hava koşulları resmî veya yerel kaynaklardan teyit edilmelidir.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Şavşat • Söğütlü Mahallesi

Satlel Kalesi

Satlel Kalesi, Şavşat Kalesi adıyla da bilinen ve Söğütlü Mahallesi’nde bulunan tarihî savunma yapısıdır. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri, kalenin plan ve mimari özelliklerini Bagratlı kaleleriyle benzer bulur ve kitabesi bulunmayan yapının 9. yüzyılda inşa edildiğinin düşünüldüğünü belirtir. Osmanlı döneminde de kullanıldığı değerlendirilmektedir. Kale içinde sarnıç ve şapel kalıntıları görülür. Çevresinde 13 metreye kadar yükselen dört burç ve sur bölümleri bulunmaktadır. Bu özellikler Satlel’i yalnız bir manzara noktası değil, Şavşat’ın askerî ve yerleşim tarihini anlatan gerçek bir tarih Mekanı yapar. Artvin CEPTE’de Satlel, gelecekteki Artvin Tarih Yolu’nun Şavşat ana kale durağı olarak kanonik kayıtta tutulur.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Şavşat • Meşeli Köyü

Şavşat Peribacaları

Şavşat Peribacaları, Meşeli Köyü’nde Karagöl’e yakın konumda bulunan dikkat çekici doğal kaya oluşumlarıdır. Şavşat Belediyesi alanı ilçe merkezine yaklaşık 25 kilometre uzaklıktaki Karagöl çevresinde, yürüyüş mesafesinde tanımlar. Yemyeşil Şavşat peyzajının içinden yükselen kaya sütunları bölgeye özgü jeolojik yapının görünür örnekleridir. Yerel tanıtımda “Karadeniz’in Kapadokya’sı” olarak anılan alan, Karagöl ziyaretini yalnız göl ve orman deneyimi olmaktan çıkarıp jeolojik bir keşifle tamamlar. Artvin CEPTE’de Peribacaları ayrı bir kaliteli Mekan olarak tutulur; ancak doğrulanmış kesin koordinat bulunmadan yaklaşık koordinat üretilmez.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Yusufeli • Tekkale Köyü

Tekkale Manastırı (Dört Kilise)

Tekkale Manastırı, Dört Kilise adıyla da bilinen ve Yusufeli’nin Ortaçağ manastır geleneğini en iyi temsil eden yapı topluluklarından biridir. Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü yapıyı Yusufeli’nin yaklaşık 4 kilometre güneybatısındaki Tekkale Köyü’nün devamında, köyden yaklaşık 7 kilometre sonraki mezra yolu üzerinde tanımlar. Kültür envanteri yapımını 9. yüzyıla tarihler. Kompleks; üç nefli bazilikal ana kilise, trapeza/yemekhane, seminer odası ve güneydoğuda ayrı inşa edilmiş şapelden oluşur. Dört ayrı yapıdan oluşması nedeniyle “Dört Kilise” adıyla anılmaktadır. Yapının fresk ve taş bezemelerinin bir bölümü günümüze ulaşmıştır. Kültür Portalı apsiste Aziz Nino olabileceği belirtilen figürün elinde bazilikal planlı bir kilise modeliyle tasvir edildiğini kaydeder. Bu yapı Artvin CEPTE’de yalnızca bir kilise kalıntısı olarak değil, bütüncül bir manastır kompleksi olarak kanonik Mekan şeklinde tutulur.

DETAY GİT

📍 Artvin CEPTE Görsel yakında eklenecek

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Merkez • Hatila Vadisi

Artvin Cam Seyir Terası

Artvin Cam Seyir Terası, Hatila Vadisi’nin sarp yamaçlarından vadi tabanına doğru etkileyici bir görüş sağlayan Artvin Merkez’in en bilinen manzara duraklarından biridir.\n\nPlatform Hatila Vadisi içindeki Sıkıldım Kayası çevresinde, vadi tabanından yaklaşık 220 metre yüksekte konumlanan cam seyir alanı olarak tanınmaktadır. Cam yüzey üzerinden vadiyi izleme deneyimi, Hatila’nın topoğrafyasını doğrudan hissettiren farklı bir ziyaret sunar.\n\nArtvin CEPTE’de Cam Teras, Hatila Vadisi Milli Parkı ile aynı şey olarak değerlendirilmez: milli park ana doğal destinasyon; Cam Seyir Terası ise park içindeki yüksek ziyaret değerli özel seyir Mekanıdır.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Murgul • Başköy / Gönüllü çevresi

Deliklikaya Şelalesi

Deliklikaya Şelalesi, Murgul’un en karakteristik doğal ziyaret noktalarından biridir. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri’ne göre tortul kaya üzerindeki kireç ve kil taşının su tarafından aşındırılmasıyla oluşan yaklaşık 4 metre çapındaki doğal açıklıktan akan su, yaklaşık 7 metre yükseklikten dökülerek sıra dışı bir görünüm oluşturur. Envanter alanı Murgul merkezine yaklaşık 10 kilometre mesafede ve 760 metre yükseltide kaydeder. Murgul Kaymakamlığı da Deliklikaya’yı ilçenin saklı cennetlerinden ve öne çıkan turizm alanlarından biri olarak tanımlamaktadır. Kaymakamlık ve yerel kurumların çevre düzenlemesi, yürüyüş rotaları ve sosyal alan çalışmaları bulunmaktadır. Şelale özellikle doğa fotoğrafçılığı için çok güçlü bir noktadır. Islak kaya ve toprak zeminde kayma riski bulunduğundan uygun ayakkabı kullanılmalıdır.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Ardanuç • Adakale Mahallesi

İskender Paşa Camii ve Türbeleri

İskender Paşa Camii ve Türbeleri, Ardanuç’un Adakale yerleşimindeki en önemli Osmanlı dönemi mimari bütünlerinden biridir. Kültür envanteri, caminin 1551’de Ardanuç’un Osmanlı yönetimine geçmesinden sonra Çerkez İskender Paşa tarafından onarıldığını ve 1553’te yeniden ibadete açıldığını aktarır. Yapı sonraki dönemlerde de onarımlar geçirmiş ve günümüze aktif cami olarak ulaşmıştır. Caminin batısındaki bahçede Ali Paşa, Hatice Hanım ve Süleyman Paşa türbeleri yan yana yer alır. Türbeler Osmanlı dönemine tarihlenmektedir. Caminin dört büyük ahşap sütunla taşınan iç kubbesi, ahşap yapı elemanları ve taş mimarisi dikkat çekicidir. Artvin CEPTE’de cami ve bitişik türbeler tek bir kaliteli tarih Mekanı olarak ele alınmıştır; böylece aynı alan için gereksiz dört ayrı kayıt oluşturulmamıştır.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Merkez • Pırnallı Köyü / Bağlık Mevkii

Porta Manastırı

Porta Manastırı, Artvin Merkez Pırnallı Köyü’nün Bağlık mevkiinde iki vadi arasındaki sırt üzerinde kurulmuş önemli bir Ortaçağ manastır yerleşimidir.\n\nArtvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü yapının Prens Khaouli tarafından 896–918 arasında yaptırıldığını ve Kral Gurgen döneminde son şeklini aldığının kabul edildiğini belirtir. Kompleks kilise, şapel, çeşme ve çan kulesinden oluşur. Kültür Portalı manastır ve çevresindeki yerleşim dokusunu Ortaçağ yerleşme düzenini yansıtan önemli bir örnek olarak değerlendirir.\n\nNicholas Marr’ın 1911 Şavşeti-Klarceti araştırmasında Porta Kilisesi’nin farklı açılardan en az dört fotoğrafı ve Gürcüce kitabe kayıtları yayımlanmıştır. Public Domain tarihî fotoğraflar yapının yüz yılı aşkın süre içindeki değişimini izlemek için önemli belgelerdir.\n\nPorta, Artvin CEPTE’de gelecekteki Artvin Büyük Tarih Rotasının Merkez ana manastır durağı olarak kanonik kayıtta tutulur.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Şavşat • Cevizli Köyü

Tibeti Kilisesi

Tibeti Kilisesi, tarihî Tbeti adıyla bilinen ve Şavşat’ın Cevizli Köyü’nde bulunan anıtsal Ortaçağ yapısıdır. Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Doğu Karadeniz Kültür Envanteri, yapının Bagratlı Prensi Aşot Koukhi döneminde 899–914 yılları arasında yaptırıldığını aktarır. Kilise 11. yüzyıldan sonra Şavşeti bölgesinin öne çıkan dinî merkezlerinden biri olmuştur. Bölgenin İslamlaşmasından sonra cami olarak kullanılan yapı, 1885 yılında yıldırım düşmesiyle ağır hasar görmüş ve 1889’da terk edilmiştir. Serbest haç planlı yapıda kesme taş işçiliği, bitkisel plastik süslemeler ve iç mekânda fresk kalıntıları görülmektedir. Tibeti’nin tarihsel görünümü ayrıca çok değerlidir. Nicholas Marr’ın 1911 tarihli Şavşeti ve Klarceti seyahat yayınına ait Tbeti fotoğrafı günümüzde Public Domain durumundadır. Gürcistan Ulusal Parlamento Kütüphanesi Iverieli koleksiyonunda da Tbeti yapısına ait tarihî görsel kayıtları bulunmaktadır. Artvin CEPTE’de Tibeti, Şavşat tarih rotasının ana anıtı ve gelecekteki Artvin Tarih Yolu’nun temel duraklarından biri olarak tutulur.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Yusufeli • Yaylalar Köyü

Yaylalar Köyü

Yaylalar Köyü, Kaçkar Dağları’nın güney yamacında Yusufeli’nin en önemli dağ ve doğa turizmi merkezlerinden biridir. Kültür Portalı köyü Yusufeli’ye yaklaşık 62 kilometre mesafede tanımlar ve bölgede konaklama imkânı bulunduğunu belirtir. Köy her yıl kamp ve trekking amacıyla gelen ziyaretçileri ağırlar. Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yaylalar’ı Kaçkar Dağı’na tırmanmak isteyenler için ara konaklama merkezi olarak tanımlar. Köyden Olgunlar yönüne devam edilerek dağ yürüyüşü başlangıçlarına ulaşılır. Yaylalar’ın değeri yalnızca bir rota sonu olmasından gelmez; köy, Kaçkar yürüyüşleri, dağcılık, konaklama ve yüksek dağ kültürünün Yusufeli’deki ana merkezlerinden biridir. Artvin CEPTE araç rotası burada sonlanır. Dilberdüzü, Deniz Gölü ve Kaçkar zirvesi daha ileri seviye trekking/dağcılık parkurları olarak ayrıca ele alınmalıdır.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Hopa • Çamlı Köyü, Çamburnu Mevkii

Çamburnu Tabiatı Koruma Alanı

Çamburnu Tabiatı Koruma Alanı, Hopa’nın en önemli doğal değerlerinden ve Doğu Karadeniz kıyısının dikkat çekici korunan alanlarından biridir. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, alanın en belirgin özelliğini sarıçamın sahile kadar inebildiği nadir yerlerden biri olması olarak açıklamaktadır. Çamburnu sarıçam toplulukları bu nedenle relikt karakter taşır. Alan aynı zamanda kuzeyden gelen göçmen kuşların Doğu Karadeniz kıyılarına ulaştığı ilk bölgelerden biridir. DKMP; kuş ve yaban hayatı gözlemciliği, tabiat yürüyüşü, fotosafari, botanik tur ve bilimsel turlar için potansiyel taşıdığını belirtmektedir. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri konum kaydında Çamburnu için 41.3710, 41.3470 koordinatları verilmektedir. DKMP ulaşım tarifine göre Eski Arhavi Tüneline girmeden Aşağı Hacılar Mahallesi yönüne ayrılarak yaklaşık 3 kilometrelik stabilize yol takip edilir. Burası sıradan bir mesire alanı değil, Tabiatı Koruma Alanıdır. Ziyarette güncel koruma kurallarına uyulmalı ve doğal çevre üzerinde iz bırakılmamalıdır.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Murgul • Damar Köyü, Dikenli Mahallesi

Damar Karagöl

Damar Karagöl, Murgul’un Damar Köyü çevresindeki yüksek dağ peyzajı içerisinde bulunan doğal göldür. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri gölü Damar Köyü Dikenli Mahallesi’nde, Murgul’a yaklaşık 18 kilometre mesafede kaydeder. Envantere göre göl yaklaşık 240 metre uzunluğa, 166 metre genişliğe ve 637 metre çevre uzunluğuna sahiptir; yeraltı suyuyla beslenir ve dışarı akan belirgin bir göl ayağı bulunmaz. Artvin Valiliği 2018 yılında Karagöl’ün turizme kazandırılması amacıyla ulaşım yolunda genişletme ve sanat yapısı çalışmaları yürütüldüğünü açıklamıştır. Murgul Kaymakamlığı da Damar Karagöl’ü ilçenin gezilebilecek doğal güzellikleri arasında göstermektedir. Yüksek rakım ve dağ koşulları nedeniyle erişim mevsime göre önemli ölçüde değişebilir. Özellikle kar, sis ve yoğun yağış dönemlerinde yola çıkmadan önce güncel yol durumu mutlaka kontrol edilmelidir.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler ⭐ Öne Çıkan

📍 Ardanuç • Bulanık Köyü, Çamlık Mahallesi

Rabat Kilisesi

Rabat Kilisesi, Bulanık Köyü’nün Çamlık (Rabat) Mahallesi’nde bulunan Ortaçağ tarihî yapısıdır. Yeni Rabat / Ahaldaba adlarıyla da kaynaklarda yer alır. Ardanuç Kaymakamlığı yapının Bagratlı Krallığı döneminde yaptırıldığının düşünüldüğünü, manastırın 10. veya 11. yüzyıla tarihlendirildiğini ve kompleksin günümüze yalnızca kilise bölümünün ulaştığını belirtmektedir. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri yapıyı serbest haç planlı olarak tanımlar. Kubbe kasnağındaki üçgen nişler, pencere çevreleri ve taş işçiliği yapının mimari karakterini oluşturur. Wikimedia Commons’ta yapı “Yeni Rabat” kategorisi altında Ardanuç, Artvin’deki Gürcü kilisesi olarak belgelenmiş ve hem tarihî hem modern açık lisanslı fotoğrafları bulunmaktadır. Rabat Kilisesi, Ardanuç tarih rotasının Ortaçağ dini mimarisini temsil eden ana durağıdır.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler

📍 Arhavi • Arılı Köyü

Arılı Köyü

Arılı Köyü, Arhavi’nin geleneksel kırsal mimarisini güçlü biçimde koruyan ve Doğu Karadeniz Kültür Envanteri’nde Kentsel Sit olarak kayıtlı önemli bir kültür durağıdır. Köyde çok sayıda tescilli konut bulunur; geleneksel yapı dokusunda ahşap ve taş malzeme ile yöreye özgü göz dolma gibi yapım tekniklerinin örnekleri görülebilir. Arılı Köyü Camii de kültür envanterinde kayıtlıdır ve köyün ziyaret değerini tamamlayan yapılardan biridir. Arılı, Artvin Valiliğinin Arhavi–Yusufeli Parkur No:1 cip safari güzergâhında yer alır. Bu nedenle rota üzerinde yalnızca bir geçiş noktası değil; geleneksel mimariyi, kırsal dokuyu ve Arhavi’nin iç kesimlerini görmek için zaman ayrılabilecek kültürel bir duraktır. Ziyarette yerleşim yaşamına ve özel mülkiyete saygı gösterilmelidir.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler

📍 Ardanuç • Ferhatlı Köyü

Ferhatlı Kalesi

Ferhatlı Kalesi, Ardanuç’un yaklaşık 5 kilometre batısında Ferhatlı (Ahıza) Köyü’nde, Ardanuç suyuna paralel yükselen ana kaya üzerinde yer alır. Ardanuç Kaymakamlığı ve Doğu Karadeniz Kültür Envanteri, kitabesi bulunmayan yapının V. yüzyılda İberyalılar döneminde inşa edildiği veya bu dönemde onarıldığı yönündeki kaynakları aktarır. Sur duvarlarının bir bölümü günümüzde ayaktadır ve yapımında moloz taş kullanılmıştır. Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde “Harbe Kalesi” olarak anılan yapı, yörede Ferhat ile Şirin anlatısıyla da ilişkilendirilir. Artvin CEPTE’de Ferhatlı Kalesi, yalnızca efsane bağlantısı nedeniyle değil, Ardanuç’un Gevhernik öncesi/çağdaşı savunma ve yerleşim tarihini tamamlayan gerçek bir tarih durağı olduğu için seçilmiştir.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler

📍 Murgul • Borçka Yolu

Kokulet Deresi Köprüsü

Kokulet Deresi Köprüsü, Borçka–Murgul karayolu çevresinde bulunan tarihî taş kemer köprüdür. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri, yapının 18. yüzyılda inşa edildiğinin düşünüldüğünü belirtmektedir. Kâgir köprü iki mesnetli ve tek gözlüdür; yuvarlak kemerli açıklığında moloz ve kesme taş kullanılmıştır. Köprünün korkuluklarında onarımlar yapılmıştır. Envanter kaydı yapının durumunun çok iyi olmadığını ve nehir kenarındaki çalışmalar nedeniyle günümüzde kullanılamadığını özellikle belirtmektedir. Bu nedenle Artvin CEPTE’de köprü bir ulaşım geçişi değil, güvenli mesafeden görülebilecek tarihî kültür mirası durağı olarak değerlendirilmiştir.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler

📍 Murgul • Küre Köyü

Küre Şehitliği

Küre Şehitliği, Murgul’un Küre Köyü’nde bulunan tarihî anma alanıdır. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri’ne göre şehitlik 1914 yılında, Birinci Dünya Savaşı’nda şehit düşen askerler için yapılmıştır. Alan içerisinde dört anıt mezar bulunmaktadır. Envanter kaydında Teğmen Mehmet Rüştü Bey, Aki Akan, Hasan Vanoğlu ve Er Muhammet isimleri yer almaktadır. Murgul’un doğal noktaları arasındaki rotada tarihî hafızayı temsil eden güçlü bir durak olduğu için Artvin CEPTE’nin seçilmiş Mekanları arasına alınmıştır. Ziyarette alanın manevi niteliğine uygun davranılması ve mezar/anıt bölümlerine zarar verilmemesi gerekir.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler

📍 Kemalpaşa • Kemalpaşa Merkez

Makriyali Kilisesi

Makriyali Kilisesi, Kemalpaşa’nın çok katmanlı tarihini temsil eden önemli kültürel kalıntılardan biridir. Kemalpaşa’nın tarihsel adlarından Makriyali ile anılan yapı, eski bir Gürcü Ortodoks kilisesidir. Günümüze tam bir ibadet yapısı halinde değil, tarihi kalıntı olarak ulaşmıştır. Wikimedia Commons’taki belgeli fotoğraf kaydı yapıyı “Makriali (Noghedi) Saint George Georgian Orthodox Church” olarak tanımlar ve konumunu Kemalpaşa’da gösterir. Kemalpaşa Kaymakamlığı da ilçenin tanıtım içerikleri arasında “Tarihi Kilise” başlığına yer vermektedir. Yapı, Kemalpaşa’nın yalnızca sahil ve sınır ilçesi olmadığını; farklı dönemlerden kültürel izler taşıdığını göstermesi nedeniyle rotaya dahil edilmiştir. Kalıntı alanlarında taşlara ve mimari parçalara dokunulmamalı, yapıya tırmanılmamalı ve özel mülkiyet sınırları varsa bunlara kesinlikle uyulmalıdır.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler

📍 Hopa • Orta Hopa Mahallesi

Orta Hopa Camii

Orta Hopa Camii, Hopa merkezde günümüze ulaşan önemli tarihi dini yapılardan biridir. Kitabesi bulunmayan cami Hopa Kaymakamlığı bilgilerine göre muhtemelen 19. yüzyılın sonlarında inşa edilmiştir. Yapı 1993–1994 yıllarında kapsamlı onarım görmüş ve günümüzde ibadete açıktır. Taş duvarlı yapının iç mekânında mihrap, minber, mahfil ve tavan çevresindeki süslemeler dikkat çeker. Kaymakamlık, özellikle tavan ve kubbenin yapının özgün dokusunu yansıtan belirgin özellikler arasında olduğunu belirtmektedir. Hopa Kültür Evi ve Müzesi’ne yakın konumu sayesinde merkezdeki kültür durakları birlikte gezilebilir. Cami aktif ibadet mekânıdır. Ziyaret sırasında ibadet saatlerine, kıyafet ve mekân kurallarına dikkat edilmelidir.

DETAY GİT

📍 Artvin CEPTE Görsel yakında eklenecek

Gezilecek Yerler

📍 Kemalpaşa • Kemalpaşa Merkez

Osmaniye Köprüsü

Osmaniye Köprüsü, Kemalpaşa merkez çevresinde bulunan tarihi tek gözlü taş kemer köprüdür. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri ve Kültür Portalı kayıtlarında kitabesi bulunmayan köprünün mimari özellikleri nedeniyle muhtemelen 18. yüzyılda inşa edildiği belirtilmektedir. Köprü gözü iki kademeli yuvarlak kemerle biçimlendirilmiştir. Kemer ve korkuluklarda düzgün kesme taş, diğer bölümlerde moloz taş kullanılmıştır. Yapı restore edilmiş olup günümüzde yaya geçişinde kullanılmaktadır. Eski envanter kayıtlarında idari konum “Hopa / Kemalpaşa” şeklinde geçmektedir. Kemalpaşa günümüzde Artvin’in ayrı ilçesi olduğundan Artvin CEPTE’de Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır. Merkeze yakınlığı ve tarihi niteliği sayesinde rota üzerinde kısa fakat değerli bir kültür durağıdır.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler

📍 Yusufeli • Tekkale Köyü

Tekkale Köyü Kalesi

Tekkale Köyü Kalesi, köye çıkmadan önce yol kenarındaki yüksek ana kaya üzerinde yer alan tarihî savunma yapısıdır. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Doğu Karadeniz Kültür Envanteri, kitabesi bulunmayan kalenin Ortaçağ’da Bagratlılar tarafından inşa edildiğinin düşünüldüğünü kaydeder. Doğu ucunda düzgün kesme taşla yapılmış küçük bir şapel bulunur. Batıdaki kulenin bir bölümü ayakta olmakla birlikte surların önemli bölümü yıkılmıştır. Wikimedia Commons’ta “Castle of Kavkasidzes” adıyla yayımlanan 2019 tarihli fotoğraf doğrudan Tekkale, Yusufeli’deki bu kaleyi tanımlar ve fotoğrafın GPS konumu da yapıyı aynı alanda doğrular. Kale, Tekkale Manastırı’nın dinî mirasına savunma ve yerleşim tarihi boyutunu eklediği için rota üzerinde ayrı ve değerli bir Mekan olarak tutulmuştur.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler

📍 Hopa • Yoldere Köyü, Akyüzler Mahallesi

Yoldere Köyü Köprüsü

Yoldere Köyü Köprüsü, Hopa’nın kırsal kesimindeki tarihi taş köprü geleneğinin seçilmiş ve güçlü örneklerinden biridir. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri, kitabesi bulunmayan yapıyı mimari özellikleri ve yapım tekniğine göre 18. yüzyıla tarihlendirmektedir. Tek gözlü köprünün uzunluğu yaklaşık 14 metre, yüksekliği yaklaşık 8 metredir. Kemer bölümünde kesme taş, diğer duvarlarda moloz taş kullanılmıştır. Yuvarlak kemerli yapısı ve dere üzerindeki kırsal konumu, köprüyü yalnızca bir ulaşım yapısı değil aynı zamanda fotoğraf ve kültür gezisi açısından değerli bir ziyaret noktası haline getirir. Artvin CEPTE Hopa rotasında ilçedeki tüm tarihi köprüleri listelemek yerine, rota kalitesini korumak amacıyla Yoldere Köprüsü seçilmiş ana taş köprü durağı olarak kullanılmıştır. Kırsal yol ve park koşulları değişebileceğinden araç uygun bir noktada bırakılmalı ve yerel yaşamı engelleyecek şekilde park edilmemelidir.

DETAY GİT

Gezilecek Yerler

📍 Kemalpaşa • Köprücü Köyü

Köprücü Köyü Köprüsü

Köprücü Köyü Köprüsü, Kemalpaşa’nın kırsal kültür mirasını temsil eden güçlü tarihi yapılardan biridir. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri’ne göre kâgir yapı iki mesnetli ve tek gözlü bir kemer köprüdür. Moloz ve düzgün kesme taş kullanılarak yapılan köprü yaklaşık 19,50 metre uzunluğunda, 2 metre genişliğinde ve 6 metre yüksekliğindedir. Mimari özellikleri ve yapım tekniği nedeniyle Osmanlı Dönemi’ne tarihlenmektedir. Korkuluklarında sonraki dönemlerde beton uygulamalar yapılmış olsa da taş kemer karakteri okunabilmektedir. Envanter kaydında eski idari sınıflandırma nedeniyle ilçe Hopa, yerleşim ise Kemalpaşa / Köprücü Köyü olarak geçmektedir. Günümüzde Köprücü Köyü Kemalpaşa ilçesi sınırlarındadır ve Artvin CEPTE kaydı buna göre yapılmıştır. Köprü kırsal yerleşim içinde olduğundan ziyaret sırasında araç parkı, özel alanlar ve köy yaşamına saygı gösterilmelidir.

DETAY GİT