Bayar Şahin

Bayar Şahin 1965 yılında Artvin’in Borçka ilçesine bağlı Macahel (Camili) yöresindeki Kayalar Köyü’nde dünyaya geldi. İlköğrenimini Camili’de tamamladı. İlk müzik bilgisini annesi Hanife Şahin’den, ardından ağabeyi Celal Şahin’den aldı. On üç yaşında ailesiyle İstanbul’a, bir yıl sonra Almanya’ya gitti ve eğitimini burada sürdürdü. Türkiye’ye döndükten sonra Hüseyin Fırtına Müzik Okulu, Folklor Kurumu ve İstanbul Belediye Konservatuarı bünyesinde müzik eğitimi aldı. Askerlik sonrasında bağlama ve çeşitli nefesli çalgılarla çok sayıda sanatçıya eşlik etti; farklı topluluklarda müzisyen olarak görev yaptı. Daha sonra Gürcü müzisyenlerin de yer aldığı “Barışın Dostları / Mşvidobis Megobrebi” adlı topluluğu kurdu. Bu grupla Türkiye, Gürcistan ve Almanya başta olmak üzere çeşitli ülkelerde konserler verdi. Geleneksel Kafkas ve Gürcü polifonisi üzerine yaptığı çalışmalar, sanatçının müzik çizgisinin temel unsurlarından biri oldu. Macahel’de kuşaktan kuşağa aktarılan çok sesli Gürcü halk şarkılarının korunması için uzun süreli alan çalışmaları yaptı; Macaheli Çoksesli Halk Şarkıları Topluluğu’nun doğal ortamındaki icralarını kayıt altına alarak müzik dünyasına kazandırılmasına katkıda bulundu. 1994 yılında Bayşah Ses Kayıt Stüdyosu’nu kurdu ve yaklaşık on yıl işletti. Müzisyenlik ve yapımcılığın yanı sıra televizyon ve belgesel çalışmalarında da yer aldı. 2009 yılı sonuna kadar Artvin ve Doğu Karadeniz merkezli çok sayıda yöresel aktüel program hazırlayıp sundu. 2010 yılında TRT Türk’te yayımlanan “Zor Yıllar” programının Gürcistan çekimlerinde organizasyon, danışmanlık ve sunuculuk görevleri üstlendi. TRT Müzik’te 2011 yayın döneminde “Atmacanın Yolu” adlı müzik ve eğlence programını 26 bölüm hazırlayıp sundu. Karadeniz’den Kafkasya’ya uzanan kültürleri, yerel müzik ve halk oyunu gruplarını ekrana taşıyan “Mimino” programını da hazırlayıp sundu. Sanatçı; Türkçe, Gürcüce, Lazca, Megrelce, Hemşince ve Abhazca repertuvarları aynı müzikal çerçevede buluşturan çalışmalarıyla Doğu Karadeniz’in çok kültürlü müzik belleğinin önemli temsilcilerinden biri haline geldi. Besteciliğin yanı sıra halk şarkıları derlemeleri yaptı; farklı yöre ve topluluklardan kaydettiği eserleri özgün dil ve tavırlarını koruyarak yorumlamaya özen gösterdi.

Bayar Şahin’in Artvin bağı yalnız doğum yeriyle sınırlı değildir. Borçka’nın Macahel/Camili kültür çevresinde yetişmiş; çocukluğunda dinlediği Gürcü çok sesli halk şarkıları, yöresel ezgiler ve Kafkasya-Anadolu geçiş kültürü sanat hayatının temelini oluşturmuştur. Macahel’in çok sesli müzik geleneğinin belgelenmesi, sahneye ve kayıt ortamına taşınması konusunda uzun yıllar çalışmıştır. Artvin ve Macahel kültürünün Türkiye ve Gürcistan’daki tanıtımında önemli bir kültür taşıyıcısıdır.

Bayar Şahin, Doğu Karadeniz’i tek bir müzik kalıbıyla ele almak yerine Türkçe, Gürcüce, Lazca, Megrelce, Hemşince ve Abhazca repertuvarları bir araya getiren çok kültürlü bir yaklaşım geliştirmiştir. Geleneksel Gürcü polifonisi, Macahel çok sesli şarkıları, yerel çalgılar ve halk şarkılarının özgün dilde icrası onun çalışmalarının merkezindedir. Derleme, kayıt, yapımcılık, televizyon ve sahne faaliyetleri birlikte değerlendirildiğinde Artvin ile Kafkasya arasındaki yaşayan kültürel bağın önemli temsilcilerinden biridir.

1994’te Bayşah Ses Kayıt Stüdyosu’nu kurdu. “Barışın Dostları / Mşvidobis Megobrebi” topluluğuyla çok sesli Gürcü ve Kafkas müziği üzerine çalıştı. Volkan Konak’ın “Cerrahpaşa”, Kazım Koyuncu’nun “Hayde” albümü dahil farklı sanatçıların kayıtlarında müzisyen olarak yer aldı. 2006’da Gürcistan’da “Gelino” adlı çalışmasıyla Altın CD Ödülü aldı. 2007’de sözleri Fahrettin Çiloğlu’na ait “Ho Ra Ginda” bestesi Gürcistan Kültür Bakanlığı tarafından düzenlenen yarışmada Jüri Özel Ödülü’ne değer görüldü. 2013’te Gürcistan devlet yönetimi tarafından iki ülke kültürüne katkıları nedeniyle yüksek devlet/onur nişanıyla onurlandırıldığı kaynaklarda belirtilmektedir. TRT Müzik için “Atmacanın Yolu” ve “Mimino” programlarını hazırlayıp sundu. Diskografisinde Horona Çağrı, Rüzgara, Bani, Cilveloy, Nalia, Tetro Mamalo ve Gideli gibi çalışmalar yer alır.