Bu Lezzet Nedir?
Kültür Portalındaki Artvin Pestil kaydı üretimi kara üzüm üzerinden ayrıntılı biçimde anlatır. Üzümler ayıklanır, kazanda kaynatılarak şıra elde edilir ve süzülür. Bir bakraç şıraya yarım kilogram buğday nişastası katılıp kıvam alana kadar çırpılır. Bulamaç çarşaflara dökülüp kevgir ve oklavayla eşit yayılır; üzerine kırılmış kayısı çekirdeği serpilir. Kuruyan pestilin çarşaftan ayrılması için bez ters çevrilip ıslatılır; pestil ip üzerine serilir, 1–2 saat sonra kare kesilir, nişastalanıp katlanır.
Tarih ve Kültür
Kültür Portalı, pestilin geçmişte kışın tüketilmek üzere kurutulduğunu açıkça belirtir. Resmî dijital Artvin kaydı 20 Şubat 2013 tarihlidir ve 18 Ekim 2017'de güncellenmiştir. Daha eski başlangıç tarihi kaynakta verilmez.
Üzümün şıra, nişasta ve kurutma tekniğiyle dayanıklı kışlık ürüne dönüştürülmesi, Artvin'deki saklama kültürünün önemli örneklerindendir. Mevcut Artvin CEPTE envanterindeki Yusufeli / Çoruh Vadisi bağı korunmuş; resmî tarifin il düzeyinde Artvin adına yayımlandığı ayrıca belirtilmiştir.
❄️
Kışlık Tüketim İçin Kurutma
Kültür Portalı pestilin geçmişte kışın tüketilmek için kurutulduğunu açıkça belirtir. Bu kayıt ürünün saklama kültüründeki rolünü doğrudan destekler.
Kaynak notu: Kültür Portalı – Pestil, Artvin.
🍇
Kara Üzümden Şıra
Kara üzümler ayıklanır, kazanda kaynatılır ve süzülerek şıra elde edilir.
Kaynak notu: Kültür Portalı – Pestil, Artvin.
🥣
Şıra + Buğday Nişastası
Resmî yöntemde bir bakraç şıraya yarım kilogram buğday nişastası katılır ve karışım kıvam alana kadar yavaşça çırpılır.
Kaynak notu: Kültür Portalı – Pestil, Artvin.
🧺
Çarşafta İnce Tabaka
Koyulaşan bulamaç çarşaflara dökülür; kevgir ve oklava yardımıyla eşit yayılır. Üzerine kırılmış kayısı çekirdeği serpilir.
Kaynak notu: Kültür Portalı – Pestil, Artvin.
✂️
Bezden Ayırma ve Katlama
Pestil hazır olduğunda bez ters çevrilip suyla ıslatılır. Ayrılan pestil ipe serilir; 1–2 saat sonra makasla kare kesilir, nişastalanıp katlanır.
Kaynak notu: Kültür Portalı – Pestil, Artvin.
🖼️
Gerçek Resmî Pestil Görseli
Kapak, Kültür Portalının Artvin Pestil sayfasındaki gerçek görseldir; kaynak URL'si kayıt altında tutulur.
Kaynak notu: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı – Kültür Portalı.
Üretim ve Geleneksel Yöntem
Üretim coğrafyası
Kültür Portalı ürünü Artvin adına yayımlar. Mevcut envanter kaydı Yusufeli / Çoruh Vadisi mikro bölgesini korur.
Hammadde / içerik
Kara üzüm şırası, buğday nişastası ve kırılmış kayısı çekirdeği resmî Artvin üretim yönteminde açıkça belirtilir.
Geleneksel yöntem
Üzüm şırası kaynatılır ve süzülür; nişastayla koyulaştırılır, çarşaf üzerine ince tabaka yayılır, kayısı çekirdeği serpilip kurutulur ve bezden ayrıldıktan sonra nişastalanarak katlanır.
Tarif / Üretim Fişi
Üretim fişi
Üzüm Pestili – Kültür Portalı Artvin Üretim Fişi
Artvin adına yayımlanmış geleneksel Pestil yönteminin yapılandırılmış fişidir.
- Kara üzüm / üzüm şırası1 bakraç şıra
- Buğday nişastası1/2 kg / 1 bakraç şıra
- Kırılmış kayısı çekirdeğiÜzerine; miktar belirtilmemiş
- NişastaSon katlama öncesi serpmek için; miktar belirtilmemiş
Kara üzümlerden kaynatılarak şıra elde edilir. Bir bakraç şıraya yarım kilogram buğday nişastası katılarak kıvamlandırılır. Çarşaflara ince yayılır, kırılmış kayısı çekirdeği serpilir ve kurutulur. Bezden ayrıldıktan sonra ipte 1–2 saat bekletilir, kare kesilip nişastalanarak katlanır.
Kara üzümleri ayıklayın; kazanda kaynatıp şırasını çıkarın ve süzün.
Bir bakraç şıraya yarım kilogram buğday nişastası ekleyip kıvam alıncaya kadar yavaşça çırpın.
Karışımı yere serilen temiz çarşaflara dökün; kevgir ve oklavayla eşit kalınlıkta yayın.
Üzerine kırılmış kayısı çekirdeği serpin ve kurutun.
Hazır olduğunda çarşafı ters çevirip suyla ıslatın; yumuşayan pestili bezden ayırın.
Pestili ipe serin; 1–2 saat sonra kare biçiminde kesin, nişasta serpip katlayın.
Görseller
Görsel kaynağı: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı – Kültür Portalı
