Bu Lezzet Nedir?
Tutmaç Çorbası Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün yöre mutfağı sayfasında yöreye özgü çorbalar arasında açıkça yer alır. 2021 tarihli Artvin yiyecek-içecek işletmeleri araştırmasında da menülerde rastlanan yöresel ürünlerden biri olarak kaydedilmiştir. Tutmaç adı Anadolu'nun farklı illerinde çok farklı malzeme ve tekniklerle kullanıldığı için Ankara, Çankırı, Elazığ veya başka yörelerin tescilli/yerel tarifleri Artvin standardı olarak kopyalanmamıştır. Artvin kaydının tam reçetesi için yerel saha veya Artvin'e özel ayrıntılı birincil tarif kaynağı gerekmektedir.
Tarih ve Kültür
Tutmaç adı tarihsel Türk/Anadolu mutfak geleneğinde eski bir çorba ailesiyle ilişkilidir; ancak bu kayıtta Artvin varyantının tarihsel başlangıç yılına dair özel bir belge bulunmadığından genel tarih Artvin'e mal edilmemiştir.
Tutmaç Çorbasının Artvin'de resmî yöre mutfağı listesinde ve yöresel işletme menülerinde görünmesi, yemeğin yaşayan yerel repertuar içindeki yerini destekler. Aynı adın başka illerde farklı tariflerle yaşaması bölgesel varyantların ayrıştırılmasını gerektirir.
Artvin Yöre Mutfağında
Tutmaç Çorbası Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün yöreye özgü çorbalar listesinde yer alır.
Kaynak notu: Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.
Yaşayan Menü Ürünü
2021 araştırmasında Tutmaç Çorbası Artvin'deki bazı yiyecek-içecek işletmelerinin yöresel menülerinde görülmüştür.
Kaynak notu: Oğan & Durlu Özkaya, 2021.
Anadolu'da Aynı Adla Farklı Tarifler
Tutmaç adı farklı illerde farklı reçetelerle yaşar; bu durum Artvin varyantının ayrıca belgelenmesini gerekli kılar.
Kaynak notu: Karşılaştırmalı editoryal değerlendirme.
Başka İlin Tarifi Kopyalanmadı
Ankara, Çankırı veya başka yörelerin Tutmaç tarifleri Artvin reçetesi gibi kullanılmadı.
Kaynak notu: Artvin CEPTE editoryal kontrolü.
Tam Reçete Saha Çalışmasında
Artvin varyantının hamur, bakliyat, yoğurt ve yağ katmanları ölçülü saha fişiyle tamamlanmalıdır.
Kaynak notu: Saha araştırması gereksinimi.
Gerçek Kesme/Erişte Görseli
Kapak Ankara'da çekilmiş gerçek el yapımı kesme/erişte fotoğrafıdır; Tutmaç'ın birebir Artvin fotoğrafı değildir.
Kaynak notu: Wikimedia Commons.
Üretim ve Geleneksel Yöntem
Üretim coğrafyası
Artvin geneli.
Hammadde / içerik
Artvin'e özgü kesin malzeme listesi güvenilir yerel reçeteyle doğrulanmadığından başka illerin tutmaç malzemeleri eklenmemiştir.
Geleneksel yöntem
Artvin'e özgü hamur biçimi, bakliyat/yoğurt kullanımı ve terbiye tekniği doğrulanmış ayrıntılı kaynak bulunana kadar standartlaştırılmamıştır.
Görseller
