Bu Lezzet Nedir?
Hopa Hamsili Ekmeği, salamura hamsi, mısır unu ve çeşitli sebzelerle hazırlanan hamurun fırında pişirilmesiyle yapılan Hopa'ya özgü tescilli üründür. TÜRKPATENT tarafından 24 Eylül 2021'de mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Sicil belgesi ürünü yalnız ekmek yanında tüketilen bir katık olarak değil, tek başına tüketilen bir yemek olarak tanımlar; salamura hamsi hazırlanması ve hamurun oluşturulması ustalık gerektiren temel aşamalardır.
Tarih ve Kültür
TÜRKPATENT sicil belgesi Hopa Hamsili Ekmeğinin geçmişinin eskiye dayandığını ve Hopa yemek kültüründe önemli bir yere sahip olduğunu belirtir. Ürün için 25.03.2019 tarihinde başvuru yapılmış, 24.09.2021 tarihinde 904 tescil numarasıyla mahreç işareti tescili tamamlanmıştır. Coğrafi sınır Artvin ili Hopa ilçesidir.
Hopa Hamsili Ekmeği kıyı balıkçılığı kültürü ile mısır ve sebze temelli Doğu Karadeniz mutfak pratiğini tek üründe birleştirir. Sicil belgesindeki en ayırt edici kültürel noktalardan biri, ürünün 'yemeğin yanında katık' olarak değil tek başına tüketilmesidir. Hamsinin salamura edilmesi ise balık sezonundaki hammaddenin daha uzun süre kullanılabilmesini sağlayan saklama kültürünü ürünün merkezine taşır.
🏅
Hopa’nın Tescilli Hamsili Ekmeği
Hopa Hamsili Ekmeği için coğrafi işaret başvurusu 25 Mart 2019’da yapılmış, ürün 24 Eylül 2021’de 904 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Coğrafi sınır Hopa ilçesidir. Sicil belgesi ürünün geçmişinin eskiye dayandığını ve Hopa yemek kültüründe önemli yere sahip olduğunu belirtir.
Kaynak notu: TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Sicil Belgesi No: 904
🐟
Önce Hamsi Salamurası
Üretimin ilk aşaması hamsinin salamura edilmesidir. TÜRKPATENT sicilinde hamsilerin temizlenip kaya tuzuyla katmanlar halinde cam kavanoza yerleştirilmesi ve en az bir hafta bekletilmesi anlatılır. Salamura, mevsimsel hamsinin daha uzun süre mutfakta kullanılmasını sağlayan saklama tekniğidir.
Kaynak notu: TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Sicil Belgesi No: 904
🌽
Mısır Unu, Sebze ve Hamsi
İkinci aşamada salamura hamsi mısır unu ve sebzelerle birleştirilir ve hamur fırında pişirilir. Sicil reçetesinde domates, kuru soğan, pırasa, pazı, maydanoz ve kırmızıbiber gibi malzemeler yer alır. Ürünün ayırt edici karakteri salamura hamsi ile mısır-sebze mutfağının birleşmesidir.
Kaynak notu: TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Sicil Belgesi No: 904
🍽️
Katık Değil, Tek Başına Yemek
Sicil belgesi Hopa Hamsili Ekmeğinin yemeğin yanında katık olarak değil, tek başına tüketildiğini özellikle vurgular. Salamura hamsiden gelen tuzluluk nedeniyle salatalık, turp veya soğan gibi eşlikçilerle servis edilebilir. Bu ayrıntı ürünün ekmek adı taşımasına rağmen Hopa sofrasındaki işlevini açıklar.
Kaynak notu: TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Sicil Belgesi No: 904
Üretim ve Geleneksel Yöntem
Üretim coğrafyası
Tescilli coğrafi sınır Artvin ili Hopa ilçesidir. Sicil metni geleneksel üretimde Hopa ilçesinde üretilen mısır unu ile Hopa kıyılarında avlanan balıkların kullanıldığını belirtir.
Hammadde / içerik
Tescil reçetesinin ana bileşenleri salamura hamsi ve mısır unudur. Sicilde domates, kuru soğan, pırasa, pazı, maydanoz, kırmızıbiber ve yağ gibi sebze ve yardımcı bileşenler de yer alır. Ürünün karakteri salamura balığın tuzluluğu, mısır unu ve sebzeli hamurun birlikteliğinden oluşur.
Geleneksel yöntem
Üretim iki ana aşamadan oluşur: önce hamsi kaya tuzuyla salamura edilir, ardından salamura hamsi diğer malzemeler ve mısır unuyla birleştirilerek hamur hazırlanır ve fırında pişirilir. TÜRKPATENT sicil belgesi salamura hazırlığında hamsilerin kılçıklarının çıkarılmamasını, balığın biçimini koruması açısından önemli bir üretim ayrıntısı olarak açıklar.
Tarif / Üretim Fişi
Tarif
Hopa Hamsili Ekmeği – Reçete
Salamura hamsi, mısır unu; domates, kuru soğan, pırasa, pazı, maydanoz, kırmızıbiber ve yağ.
Hamsi kaya tuzuyla salamura edilir. Sebzeler ve mısır unu ile karıştırılarak hamur hazırlanır ve fırında pişirilir.
Servis
Tek başına tüketilir; tuzlu karakter nedeniyle tescil metni salatalık/turp/soğan eşlikçilerini belirtir.
