Bu Lezzet Nedir?
Kültür Portalının Artvin kaydı mısır ekmeğini 'Çadi' adıyla birlikte verir ve mısır unuyla pileki veya kuzine sobada pişirildiğini belirtir. Aynı kayıt Çadinin hemen her öğünde sofralarda önemli bir yere sahip olduğunu vurgular. Yusufeli üzerine akademik bir çalışma da ilçede ekmeğin taş fırın, pileki ve tandırda üretildiğini; mısır unundan yapılan ekmeğin 'çadi' olarak adlandırıldığını kaydeder. Böylece ürünün hem il düzeyindeki adı hem de Yusufeli'deki yaşayan kullanım bağlamı birden fazla kaynakla doğrulanmaktadır.
Tarih ve Kültür
Çadi için erişilen kaynaklar tarihsel başlangıç yılı vermez. Resmî Kültür Portalı kaydı 2013'ten beri Artvin geleneksel mutfağı içinde yer almaktadır; akademik çalışmalar ise adın ve pişirme tekniklerinin güncel yöresel kullanımını belgeler.
Çadi yalnız bir ekmek çeşidi değil, Artvin'deki mısır unu kullanımının gündelik sofradaki görünür biçimlerinden biridir. 2021 işletme araştırmasında Mısır Ekmeği (Cadi, Çadi) %91,0 bilinirlik ve %31,6 menüde bulunma oranıyla öne çıkmıştır. Kültür Portalının 'hemen her öğünde sofraların baştacıdır' ifadesi de gündelik tüketim bağını destekler.
🌽
Mısır Unundan Çadi
Kültür Portalının Artvin kaydı, Mısır Ekmeğini doğrudan 'Çadi' adıyla birlikte tanımlar ve temel hammaddenin mısır unu olduğunu belirtir.
Kaynak notu: Kültür Portalı – Mısır Ekmeği, Artvin.
🪨
Pileki veya Kuzine Sobada Pişirme
Resmî Artvin kaydında Çadinin pileki ya da kuzine sobada pişirildiği açıkça yazılıdır. Bu iki araç ürünün geleneksel pişirme kimliğinin merkezindedir.
Kaynak notu: Kültür Portalı – Mısır Ekmeği, Artvin.
🏞️
Yusufeli'de Yaşayan Ad
2025 tarihli akademik çalışma Yusufeli'de mısır unundan yapılan ekmeğin 'çadi' olarak adlandırıldığını ve geleneksel ekmek üretiminde taş fırın, pileki ve tandırın kullanıldığını kaydeder.
Kaynak notu: Varol & Ulema, 2025.
🍽️
Hemen Her Öğünde
Kültür Portalı Çadinin hemen her öğünde sofralarda önemli bir yeri olduğunu belirtir; bu ifade ürünün özel gün yemeğinden çok gündelik mutfak içindeki rolünü gösterir.
Kaynak notu: Kültür Portalı – Mısır Ekmeği, Artvin.
📊
İşletmelerde Bilinirlik
2021 araştırmasında Mısır Ekmeği (Cadi, Çadi) Artvin'deki işletmelerde %91,0 oranında bilinirken, menülerde bulunma oranı %31,6 olarak ölçülmüştür.
Kaynak notu: Oğan & Durlu Özkaya, 2021.
⚠️
Tarif Oranları Uydurulmadı
Artvin'e ait erişilen kısa resmî kayıt su, tuz, maya veya hamur oranlarını vermediğinden başka illerin reçeteleri Artvin standardı gibi eklenmemiştir.
Kaynak notu: Artvin CEPTE editoryal kontrol notu.
Üretim ve Geleneksel Yöntem
Üretim coğrafyası
Artvin geneli; Yusufeli'de 'çadi' adı ve pileki/tandır/taş fırın ekmek üretimi akademik kaynakla ayrıca doğrulanmıştır.
Hammadde / içerik
Resmî Artvin kaydında temel malzeme mısır unudur. Su, tuz veya diğer bileşenlerin oranları bu kısa resmî kayıtta verilmez.
Geleneksel yöntem
Doğrulanan Artvin yöntemi, mısır unuyla hazırlanan ekmeğin pileki veya kuzine sobada pişirilmesidir.
Tarif / Üretim Fişi
Üretim fişi
Çadi – Doğrulanmış Artvin Üretim Kimliği
Bu fiş tam ölçülü tarif değil, resmî Artvin kaynağında doğrulanan çekirdek üretim bilgisidir.
- Mısır unuMiktar resmî Artvin kaydında belirtilmemiş
Mısır unuyla hazırlanan ekmek, pileki veya kuzine sobada pişirilir.
Mısır unuyla ekmek hamuru hazırlanır.
Ekmek pileki veya kuzine sobada pişirilir.
Servis
Resmî kaynak hemen her öğünde sofralarda tüketildiğini belirtir.
